Chỉ trong đầu năm 2025, đã có hàng chục bài báo trên thế giới nói về tình trạng thiếu hụt Matcha. Ai có thể ngờ mọi chuyện lại đi xa đến mức này? Mức độ quan tâm toàn cầu thật đáng kinh ngạc — một minh chứng rõ ràng cho thấy Matcha và cộng đồng những người yêu Matcha đã phát triển mạnh mẽ đến đâu.
Tác động của tình hình này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng, mà còn chạm tới những người ở trung tâm của chuỗi giá trị — các nông dân và nhà sản xuất.
Như tôi từng nói, chuỗi cung ứng Matcha trước khi đến tay người tiêu dùng vốn diễn ra theo một quy trình công phu, và mỗi bước đều mang theo sức nặng và sự phức tạp riêng.
Và như bạn đã biết, theo thông lệ thì trà nguyên liệu sẽ được mua tại các phiên đấu giá và
Điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả các loại trà đều được bán thông qua hệ thống đấu giá. Có hai hình thức chính giúp trà bỏ qua hoàn toàn quy trình đấu giá:
- Bán trực tiếp cho khách hàng (Direct-to-customer sales) – Trong mô hình đang ngày càng phát triển này, người nông dân tự chế biến và bán trà của mình, thường để đáp ứng nhu cầu về Matcha đơn thuần (single cultivar).
- Bán theo hợp đồng (Contract sales) – Người nông dân bán trà trực tiếp cho nhà sản xuất dựa trên mức giá đã được thỏa thuận trước, nhờ đó bỏ qua quy trình đấu giá cạnh tranh.
Hãy cùng tua ngược lại đầu năm 2025 – Mùa thu hoạch.
Những báo cáo ban đầu cho thấy năm 2025 sẽ là một năm nổi bật về chất lượng. Trong suốt 95% mùa xuân, thời tiết rất thuận lợi, với sự ấm dần đều và hầu như không có đợt nóng đột ngột – điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của cây trà. Một mùa xuân ấm lên quá nhanh có thể khiến lá trà phát triển sớm, dẫn đến mất đi sự phức tạp trong hương vị.
Mùa xuân mát mẻ của năm 2025 đã làm chậm quá trình sinh trưởng, giúp các hợp chất hương vị và mùi thơm cô đặc hơn. Điều này thường đồng nghĩa với sản lượng thấp hơn nhưng chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, một số vùng như Yame lại chịu ảnh hưởng của sương muộn, gây hư hại cho nhiều cánh đồng và làm giảm sản lượng thêm nữa.
Kết quả là gì?
Một vụ thu hoạch chất lượng cao nhưng sản lượng thấp – giảm khoảng 11% so với năm trước. Cụ thể, ngày 15/5/2025, có 51.883 kg Matcha được giao dịch tại Kyoto, trong khi cùng ngày năm 2024 con số này là 58.263 kg.
Bạn có thể đoán được điều gì sắp xảy ra rồi đấy: chất lượng cao hơn, nguồn cung thấp hơn và nhu cầu toàn cầu bùng nổ. Kết quả? Giá Matcha đang tăng mạnh.
Vì vậy, khi nhìn lại ở các phiên đấu giá Matcha, mọi thứ hoàn toàn hợp lý.
Dưới đây là ghi chú gần đây từ một nhà sản xuất uy tín mà chúng tôi hợp tác lâu năm:
“Tại thị trường Kyoto, khai trương vào ngày 10/5/2025, đã diễn ra bốn phiên giao dịch tính đến ngày 16/5, với tổng khối lượng giao dịch đạt 55.392 kg, và giá trung bình là 9.058 yên/kg. So với các năm trước, mức này tăng 184,8% so với 2024 và tăng 225,8% so với 2023. Xu hướng này dự kiến sẽ tiếp tục không chỉ với vụ trà đầu mùa (first-flush) mà còn với các vụ thu hoạch mùa hè sắp tới.”
Tôi hiểu rằng nhiều người trong số các bạn cảm thấy thất vọng khi hiện tại chúng tôi đã hết hầu như toàn bộ các loại matcha đang bán, nhưng chúng tôi đã bắt đầu chuẩn bị cho mùa sắp tới.
Hiện đội ngũ đang đánh giá các sản phẩm mới để đưa ra trong vụ tới.
Rõ ràng, đầu tư vào các vùng sản xuất Matcha mới nổi không chỉ là một bước đi đúng đắn, mà còn là điều bắt buộc nếu chúng tôi muốn tiếp tục phát triển bền vững trong tương lai.